Panagia Keramesta (Kızlar Manastırı) ne zaman ve hangi bağlamda ortaya çıktı?

Panagia Keramesta olarak bilinen yapı, Trabzon’daki diğer manastır örnekleri gibi erken Bizans kökenli değil; daha geç dönemde şekillenmiş ve özellikle geç Bizans ile Osmanlı geçiş sürecinde varlığı belgelenmiş bir dini yerleşimdir. Kaynaklarda bu yapı, klasik büyük manastır komplekslerinden ziyade daha küçük ölçekli, yerel dini yaşamın parçası olan bir yapı olarak değerlendirilir. Adındaki “Keramesta” ifadesinin seramik/çömlekçilikle ilişkilendirildiği ve çevredeki üretim faaliyetleriyle bağlantılı olabileceği yönünde yorumlar da bulunmaktadır. Bu durum, yapının sadece ibadet değil, yerel üretim ve günlük yaşamla da ilişkili olabileceğini düşündürür. Yani Keramesta, büyük imparatorluk yapılarından çok, Trabzon’un yerel dini dokusuna ait bir örnektir.

📌 Kaynak: Anthony Bryer & David Winfield, The Byzantine Monuments and Topography of the Pontos; ayrıca Pontos bölgesi küçük manastır yerleşimleri üzerine akademik çalışmalar