Trabzon’da ekonomik yapı ve sınıfsal dönüşüm, üretimden çok dolaşım, yerelden çok dış bağlantı ve bireysel sermaye hareketlerinden çok sosyal ağlar üzerinden şekillenen özgün bir model ortaya koyar; şehir, güçlü bir ticaret kültürüne ve geniş bir diaspora ağına sahip olmasına rağmen, bu avantajları kalıcı üretim kapasitesine dönüştürmekte sınırlı kalır. Sınıfsal yapı, keskin ayrımlar yerine daha geçirgen bir orta tabaka ağı üzerinden ilerlerken, yeni sermaye grupları ile geleneksel ticaret sınıfı arasında yumuşak bir dönüşüm yaşanır. Bu süreçte ekonomik hareketlilik devam eder, ancak bu hareketlilik çoğu zaman şehir dışına taşarak Trabzon’un kendi içinde derinleşmesini sınırlar. Sonuç olarak Trabzon ekonomisi, durağan olmayan fakat kendi içinde tam olarak konsolide olamayan, sürekli hareket hâlinde bir yapı sergiler; bu da şehrin ekonomik kimliğini hem güçlü hem de kırılgan kılan temel çelişkiyi oluşturur.