Trabzon’da seferberlik ve savaş ekonomisi (1914–1918)

I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla birlikte Trabzon, hem askeri hem de ekonomik açıdan yoğun bir seferberlik sürecine girmiştir. Erkek nüfusun önemli bir kısmının askere alınması, şehirde iş gücü dengesini değiştirirken; üretim ve ticaret faaliyetleri doğrudan bu yeni koşullara uyum sağlamak zorunda kalmıştır. Liman kenti olması nedeniyle Trabzon, askeri sevkiyat ve lojistik açısından kritik bir rol üstlenmiş; bu durum şehirdeki ekonomik faaliyetlerin yönünü belirlemiştir.

Savaş koşulları, aynı zamanda ciddi kıtlık ve fiyat artışlarını beraberinde getirmiştir. Temel gıda maddelerine erişim zorlaşırken, karaborsa ve yerel ölçekte alternatif tedarik yöntemleri ortaya çıkmıştır. Bu süreçte devletin uyguladığı ekonomik tedbirler ile yerel halkın gündelik yaşamı arasında belirgin bir gerilim oluşmuştur. Trabzon’da savaş ekonomisi, yalnızca mali bir dönüşüm değil, aynı zamanda toplumsal dayanıklılığın sınandığı bir dönem olarak değerlendirilebilir.