Sümela Manastırı’nın uzun süre ayakta kalmasının arkasında sadece dini önemi değil, siyasi dengelerle kurduğu ilişki vardı. Trabzon İmparatorluğu döneminde korundu, Osmanlı döneminde ise tamamen yok edilmek yerine varlığını sürdürmesine izin verildi. Özellikle Osmanlı padişahlarının bazı manastırlara tanıdığı ayrıcalıklar sayesinde Sümela ekonomik ve idari olarak yaşamaya devam etti. Yani bu yapı sadece kayalığa tutunarak değil, dönemine uyum sağlayarak ayakta kaldı. 📌 Kaynak: Heath Lowry, Trabzon Şehrinin İslamlaşması ve Türkleşmesi; ayrıca Osmanlı arşiv belgeleri ve Bryer çalışmaları