Trabzon'da Azebler Mahallesi neredeydi?

Azebler Mahallesi, Trabzon'un Osmanlı hâkimiyetine girmesinden sonra ortaya çıkan ilk Müslüman mahallelerinden biriydi. Kaynaklara göre mahalle, şehrin sur içindeki bölümlerinden biri olan Ortahisar'da bulunuyordu.

Mahallenin adı, fetihten sonra Trabzon'a yerleştirilen azeb askerlerinden gelmektedir. Osmanlı ordusunda görev yapan azebler, başlangıçta şehrin güvenliğini sağlamak ve yeni fethedilen bölgenin Osmanlı düzenine uyumunu kolaylaştırmak amacıyla burada iskân edilmişti. Daha sonraki yıllarda ise bu askerî topluluk sivil bir yerleşime dönüşmüştür.

1486 tarihli tahrir defterinde Azebler Mahallesi'nde yaşayanların artık yalnızca askerlerden oluşmadığı görülmektedir. Mahallede bakkal, boyacı, hallaç ve hatip gibi çeşitli mesleklerden kişiler yaşamaktaydı. Bu durum, mahallenin kısa sürede kalıcı bir şehir mahallesi hâline geldiğini göstermektedir.

Araştırmacılar, Azebler Mahallesi'nin büyük ihtimalle fetih sonrasında camiye çevrilen Câmi-i Atîk (bugünkü Fatih Camii) çevresinde geliştiğini belirtmektedir. Bu nedenle Azebler Mahallesi, Trabzon'un Osmanlı dönemindeki ilk Müslüman yerleşim çekirdeğinin önemli parçalarından biri kabul edilmektedir.

16. yüzyıla gelindiğinde Trabzon'da yeni mahalleler kurulmuş olsa da, Azebler Mahallesi şehrin Osmanlılaşma sürecinin ilk izlerini taşıyan yerleşimlerden biri olarak tarihî önemini korumuştur.