Trabzon'daki ilk Müslüman mahallesi hangisiydi?

1461 yılında Trabzon'un Osmanlı Devleti tarafından fethedilmesinin ardından şehirdeki ilk Müslüman yerleşim çekirdeği, Ortahisar'da bulunan ve eski Chrysocephalos Kilisesi'nin camiye çevrilmesiyle ortaya çıkan Câmi-i Atîk (bugünkü Fatih Camii) çevresinde oluşmuştur. Tarihçiler, Trabzon'daki ilk Müslüman mahallesinin bu bölgede şekillendiğini kabul etmektedir.

Fetih sonrasında Fatih Sultan Mehmed, Anadolu'nun çeşitli şehirlerinden Müslüman aileleri Trabzon'a yerleştirmiştir. Ayrıca şehirde görev yapan azeb askerlerinin yerleştiği Azebler Mahallesi, Trabzon'un ilk Müslüman mahallelerinden biri olarak ortaya çıkmıştır. Kaynaklarda bu mahallenin zamanla askerî kimliğini kaybederek bakkal, boyacı, hallaç ve hatip gibi meslek sahiplerinin yaşadığı sivil bir mahalleye dönüştüğü belirtilmektedir.

yüzyılın başlarına gelindiğinde Trabzon'da artık cami ve mescit merkezli yeni Müslüman mahalleleri oluşmaya başlamıştı. Bunlar arasında:

Câmi-i Atîk Mahallesi

Azebler Mahallesi

Mescid-i Vâlide-i Merhûm Sultan Abdullah Mahallesi (İç Kale Camii çevresi)

Mescid-i Amasya Mahallesi

Mescid-i Hacı Baba Mahallesi

Mescid-i Hüseyin Ağa Mahallesi

Mescid-i Kıssahan Mahallesi

Mescid-i Mevlânâ Şücâ Mahallesi

Mescid-i Bâb-ı Pazar Mahallesi

gibi yerleşimler bulunuyordu. Bu mahalleler Trabzon'un Osmanlı dönemindeki Müslüman şehir dokusunun temelini oluşturmuştur.

Kısacası Trabzon'daki ilk Müslüman mahalle çekirdeği, fetih sonrası Fatih Camii (Câmi-i Atîk) çevresinde oluşan Câmi-i Atîk Mahallesi ve Azebler Mahallesi etrafında şekillenmiş; daha sonra Ortahisar'dan başlayarak şehrin diğer bölgelerine yayılmıştır.