Heyet-i Temsiliye'de Trabzonlu Üyeler

Milli Mücadele'nin yürütme ve temsil organı olarak kabul edilen Heyet-i Temsiliye, Erzurum Kongresi'nin en önemli sonuçlarından biri olarak ortaya çıkmıştır. Kongrede seçilen dokuz kişilik ilk Heyet-i Temsiliye içinde Trabzon'u temsilen iki isim yer almıştır: İzzet (Eyüpoğlu) Bey ve Hacısalihzade Servet Bey. Bu durum, Trabzon'un Milli Mücadele'nin siyasi örgütlenmesindeki ağırlığını göstermesi bakımından dikkat çekicidir.

Erzurum Kongresi sonunda oluşturulan Heyet-i Temsiliye'de Trabzon adına seçilen İzzet Bey ve Servet Bey, dönemin Trabzon Müdafaa-i Hukuk hareketinin önde gelen isimleri arasındaydı. Her iki isim de Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Millîye Cemiyeti çevresinde faaliyet göstermiş ve bölgenin milli teşkilatlanmasında etkin rol üstlenmiştir.

İzzet (Eyüpoğlu) Bey, Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda Trabzon mebusu olarak görev yapmış, Milli Mücadele'nin ilk dönemlerinde Mustafa Kemal Paşa ile yakın çalışan isimlerden biri olmuştur. Servet (Hacısalihzade) Bey ise Trabzon'un tanınmış eşrafı ve siyaset adamları arasında yer alıyordu. Erzurum Kongresi'nde Trabzon delegelerinin etkili bir grup oluşturduğu ve Heyet-i Temsiliye seçimlerinde belirleyici rol oynadığı bilinmektedir.

Sivas Kongresi sonrasında Heyet-i Temsiliye genişletilmiş olsa da Trabzonlu üyeler temsil görevlerini sürdürmüşlerdir. Böylece Trabzon, yalnızca kongrelere delege gönderen bir vilayet olmamış; Milli Mücadele'nin en üst karar ve temsil organında doğrudan söz sahibi olmuştur.

Tarihçiler, Heyet-i Temsiliye'de Trabzonlu isimlerin yer almasını, Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Millîye Cemiyeti'nin Doğu Karadeniz'deki güçlü teşkilatlanmasının ve Trabzon'un Milli Mücadele sürecindeki stratejik öneminin bir sonucu olarak değerlendirmektedir. Heyet-i Temsiliye'nin aldığı kararlar ilerleyen süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kuruluşuna giden yolu hazırlamış, Trabzonlu üyeler de bu tarihi sürecin içinde yer almıştır.