Vazelon Manastırı’nın kuruluşu kesin olarak belgelenemese de, akademik çalışmalar yapının kökenini 4. yüzyıla kadar götürür. Bu durum onu Trabzon ve çevresindeki en eski manastır yapılarından biri hâline getirir. İlk kuruluş amacı, erken Hristiyanlık döneminde inziva ve ibadet için izole alanlar oluşturma geleneğiyle ilişkilidir. Zamanla bu küçük dini yerleşim büyüyerek bir manastır kompleksine dönüşmüş, özellikle Bizans ve ardından Trabzon İmparatorluğu döneminde önemli bir dini merkez hâline gelmiştir. Yani Vazelon, baştan büyük bir yapı olarak değil; yüzyıllar içinde gelişerek bugünkü tarihî kimliğini kazanan bir manastırdır. 📌 Kaynak: Anthony Bryer & David Winfield, The Byzantine Monuments and Topography of the Pontos; ayrıca Bizans manastırları üzerine akademik çalışmalar